Lezing historicus Bas Aarts over Middeleeuwse Kastelen in Brabant

DE ONTWIKKELING VAN HET MIDDELEEUWSE KASTEEL IN NOORD-BRABANT; LEZING DOOR HISTORICUS BAS AARTS IN CULTUURHUIS BERGEIJK

De kasteelbouw in het huidige Noord-Brabant volgde grotendeels de ontwikkelingen in de omliggende regio’s. Vanaf de elfde eeuw domineerde de motteburcht: een kunstmatige heuvel met een houten, later stenen toren. De hoogte bood verdediging en onderstreepte de status van de adellijke heer. Veel Brabantse heren in het toenmalige Texandrië hadden zo’n burcht, onder meer in Oisterwijk, Eindhoven en Heeswijk-Dinther. Soms ging het om houten kastelen, zoals in Sint-Oedenrode en Helmond.
In de twaalfde en dertiende eeuw verloren deze heren hun zelfstandigheid aan de hertog van Brabant. Oudere burchten werden onderdeel van nieuwe stadsstichtingen. Intussen verschenen ronde waterburchten, zoals in Wouw, gevolgd door vierkante waterkastelen rond 1350, bijvoorbeeld in Helmond en Gemert. Voor de lagere adel bleef de eenvoudige woontoren populair.
Door de opkomst van geschut verloor het kasteel in de zestiende eeuw zijn militaire functie. Het bleef vooral een statussymbool of raakte in verval. Veel kastelen werden later gesloopt; enkele bleven bestaan als slotje, landhuis of religieuze instelling.
Historicus Bas Aarts schetst deze typologische ontwikkeling en sluit af door het kasteel van Bergeijk (Portinc) een plek te geven in dit grotere verhaal.

Achtergrond
Drs. Bas Aarts (1947) is historicus en was een werkzaam leven lang docent geschiedenis. Hij is voorzitter van de vereniging Vrienden van Brabantse Kastelen en redacteur van Het Brabants Kasteel. Publiceerde in diverse bladen en boeken over heemkundige, regionaal-historische en castellologische onderwerpen. Lid van de Nederlandse Kastelenstudiegroep en voorzitter van de Stichting Kastelenstudies Nederland. Vertegenwoordigt Nederland in het Comité permanent des Colloques du Château Gaillard. Hij is bezig met dissertatieonderzoek naar de vroege burchten in het hertogdom Brabant.

Wanneer? Dinsdagavond 27 januari, 20.00-22.00 uur (inloop vanaf 19.30 uur).
Waar? Cultuurhuis Bergeijk, Domineestraat 8a, Bergeijk.
Entree: € 7,50 inclusief 1x koffie/thee voorafgaand aan de lezing en museumbezoek na de lezing.
Aanmelden: Koop je ticket online via onze ticketpagina.